موزه
چهارشنبه ٦ آبان ۱۳۸۸ ساعت ۱٠:٠٠ ‎ب.ظ | نوشته ‌شده به دست ریرا | ( نظرات )

http://legacy.lclark.edu/~miller/pyramids/pei-large.jpg


موزه مفاهیم و تعاریف

مبدأ اسم موزه در یونان از روی معبدی که به موزه ها اختصاص داشته به وجودآمد . موزه ها دختران ژوپیتر بودند که الهام بخش علم،ادبیات، هنر، موسیقی، حجاری و .... محسوب می شدند . واژه میوز (muse ) معادل مناسبی در فارسی ندارد و شاید بتوان آن را (روح هنر ) نامید.

در ادبیات و هنر مغرب زمین برای هر دسته از هنرهای زیبا یک موز قائلند ، که تا او به سراغ هنرمند نیاید وی اثر عالی نمی تواند آفرید. ضمناً به معبدی که روی تپه کوچکی در آنتن به نام موزه ها ساخته شده اتلاق می گردد.

در تعریفی دیگر واژه موزه از راه زبان لاتین از واژه یونانی موزه یون یعنی مجلس فرشتگان الهام بخش مشتق شده، به عنوان مکانی وقف شده به فرشتگان الهام بخش که آدمی در آن به مقوله های اصیل می پردازد، تعریف شده است .

 

تعریف موزه

ماده اساسنامه « شورای بین المللی موزه ها ، ایکوم » ( museum international council ) مصوب یازدهمین مجمع عمومی ایکوم مورخ ١۴ ژوئن ١٩۷۴– کپنهاک (١٣۵٣) موزه و هدف آن را چنین بیان می کند :

موزه موسسه ای است دائمی و بدون هدف مادی که درهای آن به روی همگان گشوده است و در خدمت جامعه و پیشرفت آن فعالیت می نماید . هدف موزه ها تحقیق در مورد شواهد بر جای مانده انسان و محیط زیست او و گردآوری و حفظ ایجاد ارتباط بین این آثار بویژه به نمایش گذاردن آنها به منظور بررسی و بهره وری

معنوی است .

بند ب ماده ١۴ اساسنامه ایکوم علاوه بر موزه هایی که بدین ترتیب تعیین گردیده اند، موارد مشروحه زیر را نیز مشمول تعریف یاد شده ماده ٣ تشخیص می دهد :

محل ها و آثار باستانی ، طبیعی ، مردم شناسی و تاریخی که به علت فعالیت در زمینه گردآوری ، حفظ و نگهداری و نمایش آثار باستانی دارای ماهیت موزه ای می باشند .

 

واژه موزه

کلمه موزه مشتق از کلمه ( میوزیوم Museum ) لاتین است که آن نیز از کلمه (( موسیون Musyon )) یونانی گرفته شده است و در اصل جایگاه و معبد (( موزه ها)) است . بنابر اساطیر یونان باستان موزه ها یا (( موس )) ها الهه یونانی بودند که پدرشان زیوس و مادرشان منموسونه ( Menmosune ) بود . هر یک از موزه ها مظهر یکی از هنرهای رایج یونانی بودند . مثلاً یکی الهه یا موزه شعر

بود و دیگری موسیقی و دیگری تاریخ .

انگیزه ایجاد موزه همان اشتیاق به گردآوری است که ریشه ژرفی در طبیعت انسان دارد همه تمدن ها از ابتدائی ترین تا پیشرفته ترین آنها در تمایل به گردآوری اشیاء زیبا ، گرانبها ، کمیاب یا صرفاً غریب اشتراک داشته اند .

در حال حاضر ، موزه موسسه ای است که به گردآوری ، مطالعه و محفوظ داشتن اشیاء نمایانگر طبیعت و بشر می پردازد تا آنها را به ظاهر آگاهی ، آموزش و لذت ، پیش چشم همگان بگسترد . به امتیاز این تعریف ، واژه موزه نه تنها موسسات حامل این نام را در بر می گیرد ، بلکه همچنین شامل نگارخانه های هنری ، غیر تجاری ، تالارهای نمایش آثار نقاشی ، گنجینه های مذهبی و غیر مذهبی ، برخی از ابنیه های تاریخی ، نمایشگاههای دائمی در هوای آزاد و ... نیز می شود .

 

تاریخچه و روند تحولات موزه

موزه به شکل امروزی خود در اواخر قرن سوم پیش از میلاد توسط بطلیموس در اسکندریه تأسیس شد. این موزه را شخصی بنام دمتریوس که از آمجا به اسکندریه تبعید شده بود . او که از کوشش های ارسطو در گرد آوردن و طبقه بندی کتابها و معلومات بشری و انواع حیوانات و گیاهان و انواع حکومتها الهام گرفته بود. توصیه کرد تعدادی بنا تحت عنوان اتاق برای آموزش ، حیاط، رواق ، باغ ، رصد خانه و کتابخانه بزرگی ساخته شود که چهار گروه محقق در آن زندگی می کردند. منجمان ، نویسندگان ، ریاضی دانان و پزشکان که وظیفه آنها تحقیق در علوم تجربی و جمع آوری اسناد علمی در رشته های مختلف بود.

بعد از بطلیموس اول ، کلود ، یکی از امپراطوران رم موزه یا کتابخانه اسکندریه را بوجود آورد که مرکز تحقیقات علمی آن زمان به شمار می رفت .

در قرون وسطی به دلیل حاکمیت کلیسا و تفتیش عقاید ، نقش آمنوزشی موزه ها تقریباً متوقف شد و آثار هنزی معاصر یا گذشتگان در گنجینه های کلیسا و صومعه ها جمع آوری و نگهداری می شدند و تنها توجه به زهد و تقوا و نیز رعایت شکوه و جلال مراسم مذهبی در این مجموعه ها مد نظر بوده است و در مواردی در قصرهای خود جمع آوری و نگهداری می شدند.

با آغاز رنسانس و شکوفایی علم و دانش در اروپا پس از قرن پانزدهم میلادی ، موزه ها هم به موازات رشد و توسعه علوم مختلف فعالیت خود را آغاز کردند و در رشد و توسعه جوامع اروپایی نقش مهمی را ایفا نمودند. در عصر رنسانس که انسان به علم و دنیوی شدن توجه کرده بود به موزه ها نیز توجه کرد. چون تنها محصول مادی علم که برای انسان محسوس است ، موزه است . در اواخر قرن ١٨ موزه در مفهوم امروزی آن شکل گرفت و پیشرفت علوم ، گسترش دامنه کنجکاوی مردم ، کشش به سوی یافته های باستانشناسی و پیدایش اولین جوامع دانشگاهی به این امر کمک کرد و موزه ها به عنوان یک آزمایشگاه و مرکزی که رابطه تنگاتنگی با مراکز دانشگاهی داشتند فعال شدند.

در قرن ١٩ در صدد بر آمدند تا از موزه ها برای آموزش و پرورش جوانان سود جویند. کشورهای آمریکا ، انگلستان ، سوئد و بلژیک در رأس این حرکت قرار گرفتند و حتی تسهیلاتی فراهم آوردند تا جوانان در سنین پایین از طریق بازدید موزه ها و ایجاد موزه در مدارس با آثار هنری آشنا شوند.

در قرن بیستم موزه ها رسالت مهمتری به عهده گرفتند و آن نقش تربیتی و آموزشی است که هدف اصلی موزه هاست .

هر چند که در دوره های قبل نیز موزه ها نقش آموزشی خود را ایفا می نمودند ولی در این دوره نقش آموزشی برای موزه ها تثبیت گردید و برای آمادگی بیشتر و تکمیل تحصیلات نظری ، متوالیان تعلیم و تربیت تصمیم گرفتند تا در کنار آموزش و پرورش و دانشگاهها ، موزه ها را به گونه ای برنامه ریزی نمایند تا علوم مختلف را به ساده ترین شکل از طریق ایجاد آموزشگاههایی که بتوانند ساختمان اشیاء و ترکیب پدیده ها را چه بصورت طبیعی و چه به صورت مصنوعی برای جوانان و نوجوانان تشریح نمایند.

 

نقش موزه ها

موزه بیش از هر چیز بازتابی است از انسان و فعالیت های او ، از محیط طبیعی ، فرهنگی و اجتماعی ، موزه به زبان ویژه سخن می گوید که زبان شیء یا زبان « چیز واقعی » است . بدین سان هم بیننده بی سواد اثر می نهد و هم بر بیننده اشباع شده از برداشت های بصری ناشی از اشیاء .

از این رو موزه یکی از نهادهای مهم فرهنگی است که بعد از رنسانس در توسعه جوامع نقش مهمی را ایفا نموده است .

اگر به تاریخ تحول موزه ها توجه نماییم در خواهیم یافت که موزه ها در طول تاریخ دارای سه نقش مهم بوده اند :

1) نقش تفریحی

2) نقش آموزشی

3) نقش علمی

در شرایط کنونی نقش تفریحی موزه ها به مرور به نقش آموزشی و علمی تبدیل می شود. در این میان نقش آموزشی موزه ها از اهمیت ویژه ای بر خوردار است تا چندی قبل مفهومی که از شنیدن کلمه «موزه » در ذهن شنونده نقش می بست ، عبارت از تجسم محیطی آرام و ساکت بود ، که در آن اشیاء رنگ باخته و کهنه قرون و اعصار گذشته را در کنار هم گرد آورده اند و از آنها نگهداری و حفاظت می کنند ، اما مفهوم واقعی موزه جز این است . درست است که حفاظت آثار باستانی جزو وظایف منوزه هاست ، اما این تنها وظیفه آنها نیست .

موزه ها دریافته اند که تنها وظیفه جمع آوری و ثبت نگهداری آثار عتیقه و اموال نفیس را ندارند ، بلکه وظیفه معرفی آنها را نیز بر عهده دارند. علاوه بر این چون مسئولیت جلب و جذب مردم به عهده آنهاست ، بایستی برنامه های آموزشی مختلفی متناسب با سن و آگاهی بازدید کنندگان ( با استفاده از کلیه خدمات آموزشی ) تدارک ببیند . در ضمن به طور مستمر با سازمانهای علمی و فرهنگی و آموزشی کشور جهت ارتقاء سطح بازدهی خود ، همکاری و هماهنگی لازم را داشته باشند .

از طرف دیگر با کلیه سازمانها و انجمن های فرهنگی و بین المللی در سطح جهانی ارتباط بر قرار کنند و علاوه بر استفاده از تجارب آنها با تشکیل نمایشگاه های فعال در سر تا سر دنیا ، هنر و فرهنگ این مرز و بوم را بطور شایسته معرفی کنند.

به طور کلی موزه ها محل هایی هستند که آثار و اشیاء و ابزار نادر و کمیاب و با ارزش را در خود حفظ و نگهداری کرده ، برای بازدید همگان آماده می سازند . منوزه ها در واقع گذر گاههایی هستند که آثار گذشتگان را ، برای آیندگان حفظ می کنند. شیوه زندگی ، آداب و رسوم و اخلاق و احوال فکری مردم گذشته را با یکدیگر می سنجند ، و به تعبییر دیگر ، موزه ها آیینه فرهنگهای گوناگون گذشته و تبلور رسوم و سنتها و نمایشگر میراث فرهنگی ملتهای مختلف از زمانهای دور تا عصر حاضرند.

آنچه مسلم است این است که موزه از مهمترین مراکز آموزشی جامعه است . رنه مارکوزه در مقاله ای تحت عنوان " تبدیل موزه ها به دنیایی در حال دگرگونی " این مکان را حتی از کلاس درس نیز برتر دانسته ، دلیل نامبرده برای این ادعا این است که موزه با کلاس درس برابری می کند در حالیکه مسئله نمره نیز در آن مطرح نیست .

 

نقش موزه ها در توسعه فرهنگی

موزه های دنیا مجموعه های منحصر بفرد و گاه بسیار با ارزشی را در خود نگه می دارند و این مجموعه ها ارتباطی بین حال و گذشته ایجاد کرده ، و انسان با مشاهده آنها پیوندی عمیق با نیاکانی که فرهنگ ما را پی ریزی کردند و بدین وسیله هویت خود را باز یافته و با دیدن اشیا موجود در موزه ها سیر تکاملی اندیشه انسانی را در ابداع و خلق آثار به عیان می بینند و می توان اثرات فرهنگ جامعه گذشته را در جای اشیا مشاهده کرد. چرا که انعکاس فرهنگ و نیاز هر جامعه ای در اشیای ساخت دست بشر متبلور می شود.

مجموعه های موزه ای به این اعتبار ، نه تنها گنجینه ملی یک کشور بلکه جزئی از اسناد جهانی فرهنگ و تمدن انسانی به حساب می آیند . نگرش جهان امروز به موزه ها به عنوان یکی از نهادهای فرهنگی چنان است که این نهاد در برنامه ریزی فرهنگی کشور سهم بسزایی دارد.

موزه ها قادرند با فراهم آوردن ابزار فرهنگی مختلف زمینه بر خورد و ارتباط فرهنگ ها و در نتیجه موجبات آشنایی مردم را با فرهنگ این جوامع فراهم نموده و شناخت مردم را در این باره افزایش دهند و از این طریق نیز به باروری فرهنگ کمک نمایند و فرصتهای بهره گیری از فرهنگ های دیگر را بوجود آورند. از سوی دیگر با تحقیق در کلمه میراث می توان به روشن شدن گوشه های تاریک تاریخ کمک کرد و همگان از راه دیدن و شناختن این میراث ها احساس تحسین در آنها برانگیخته می شود.

 

انواع موزه ها

موزه ها را به شکلهای گوناگون طبقه بندی کرده اند، موزه های تاریخ و باستان شناسی، موزه های فضای باز، موزه های مردم شناسی، کاخ موزه ها، موزه های علوم و تاریخی طبیعی، موزه های منطقه ای ( محلی )، موزه های سیار ( گردشی ) ، پارک موزه ها، موزه های سلاح ( نظامی )، موزه های اندیشمندان ( خانه هنرمندان )

 

موزه تاریخی و باستان شناسی

دید تاریخی دارند و بیانگر سلسله و دوره های تاریخی هستند . بیشتر این آثار بر اثر کاوش های باستان شناسی به دست آمده اند و بیانگر فرهنگ و تمدون گذشته و تلفیق کننده علم، هنر و دانش یک ملت یا ئیک قوم هستند. چنین موزه هایی مادر نیز نامیده می شوند. موزه ملی ایران ( ایران باستان )، موزه ملی ورسای در فرانسه و موزه تاریخ در واشینگتن از این نوع هستند.

 

موزه فضای باز

با ایجاد این نوع موزه ها می توان به معرفی یافته ها و داده های مهم باستان شناسی کمک بزرگی نمود. زمان یکه یک کاوش علمی باستان شناسی منجر به نتایج مطلوب و کشف آثار ارزشمند غیر منقول می شود و قابل انتقال به موزه ها نیست، با فراهم آوردن شرایط و امکانات لازم، مکان مورد نظر را جهت باز دید عموم مهیا می نمایند. این امر در اصطلاح به موزه فضای باز مشهور است. از جمله این موزه ها می توان به تخت جمشید در شیراز و محوطه تاریخی هگمتانه در همدان اشاره نمود.

این موزه ها در دیگر کشور ها مانند چین، یونان و برخی از کشور های اورپایی نیز معمول است. در استان خراسان محوطه تاریخ " بندیان " در گز که دارای گچ بری های بسیار زیبایی از دوره ساسانیان است و همچنین محوطه تاریخی " شا یاخ " نیشابور می توانند مکان مناسبی برای این امر باشند.

 

موزه های مردم شناسی

فرهنگ، آداب و رسوم،* اعتقادات، پوشاک و سنن اجتماعی حاکم بر جامعه را نشان می دهند. موزه مردم شناسی تهران و حمام گنجعلی خان کرمان از این نوع هستند.

 

کاخ موزه ها

بنا یا اثر تاریخی هستند که از گذشتگان به دست ما رسیده و بیانگر و ضعیت و نحوه زندگی صاحبان آن است. ممکن است در این بنا اشیای تاریخی و نیز آثار هنری از جمله نقاشی روی دیوار،*گچ کاری و .... وجود داشته باشد. کاخ موزه ها معمولا" در مراکز حکومتی به وجود می آیند. هدف از تاسیس این موزه ها به نمایش گذاشتن اثر و بنای تاریخی و نیز عبرت آموزی است. مجموعه کاخ های سعد آباد تهران و باغ ملک آباد مشهد از این نوع موزه ها هستند.

 

موزه های هنری

انواع هنرهای تجسمی و تزیینی که از زیبایی شناسی بالایی برخوردارند، را به نمایش در می آورند و معمولا" بازدید کنندگان زیادی نیز دارند. موزه هنرهای زیبا در تهران و موزه هنرهای تزیینی در اصفهان از این نوع هستند.

 

موزه علوم و تارخ طبیعی

تجربه های علمی بر اساس شواهد و وسایل کاری و تاریخی طبیعی که در بر گیرنده گونه های مختلف گیاهی به ویژه جانوان است را به نمایش می گذارند. موزه تاریخی طبیعی اصفهان و موزه علوم و تاریخ طبیعی مشهد از این نوع هستند.

 

موزه های محلی یا منطقه ای

بیانگر و نمودار فرهنگ یک منطقه و یا یک محله خاص هستند و صرفا" آثار و اشیای تاریخی همان منطقه را به نمایش می گذارند. موزه شوش، تخت جمشید و موزه توس در خراسان ازاین نوع هستند.

 

موزه های سیار

برای پیشبرد سریع اهداف فرهنگی و به دلیل عدم امکانات موجود در مناطق و شهرهای محروم شکل می گیرند. این موزه های فرهنگ های گوناگون را در مکان های مختلف در معرض دید عموم می گذارند. اگر به این نوع موزه ها توجه کافی شود، بسیار تاثیر گذار خواهند بود.

 

پارک موزه ها

به دلیل داشتن ابغاد گوناگون علمی و فرهنگی و جاذبه های تفریحی و آموزشی و نیز تفریحی از اهمیت زیاد برخورد دارند، چرا که مسایل زیستی و طبیعی را از نزدیک برای مردم به نمایش می گذارند. ویژگی مهم این موزه ها این است که عموم مردم می توانند از دیدن آنها بهرمند شوند. در ایران ایجاد پارک موزه سابقه ندارد ولی در کشورهایی مانند چین و کره شمالی مرسوم است.

مکان های فرهنگی، ملی و تاریخی چون آرامگاه فردوسی در مشهد، آرامگاه عطار و خیام در نیشابور می توانند مکان مناسبی به این منظور باشند.

 

موزه های نظامی

روند تاریخی انواع سلاح های نظامی و جنگی را در معرض دید همگان قرار می دهند. این نوع اشیا شامل لباس های نظامی رزمی، اسلحه و دیگر وسایل رزمی نیز هستند.

 

موزه های اندیشمندان ( خانه هنرمندان )

برای ارج نهادن به هنرمندان، نویسندگان، مخترعان و مفاخر جامعه، معمولا" پس از در گذشتشان در خانه شخصیشان پدید می آید و در بر گیرنده وسایل شخصی، وسایل کار و آثار ایشان است. این موزه ها بیشتر د رکشورهای اروپایی مرسوم است.

خانه شکسپیر نویسنده مشهور انگلیسی و ادیسون مخترع برق در امریکا از این نوع است. در ایران هم خانه بزرگ مرد موسیقی " استاد ابوالحسن صبا " تبدیل به موزه شده و در برگیرنده تابلوهای نقاشی، تالیفات و اموال شخصی وی است.

 

مبانی نظری موزه ها

انسان امروزی در هر جای این کره خاکی از دیدن آثار باقی مانده از انسان های گذشته ، که نشانه هایی از فطرت و فرهنگ انسان و شیوه های پاسخ او به این نیازها ، گرایش به خلاقیت انسان و تولید او و آثار این گرایش ، زیبایی شناسی انسان و خلق زیبایی و بالاخره صنعت و هنر انسان در آنها نهفته است و بیانگر رابطه اصولی و تنگاتنگ بین مغز و دست های اوست و یا به مفهومی دیگر بیانگر رابطه اندیشه و عمل اوست ، لذت می برد عبرت می گیرد ، می آموزد و همه اینها موجب بقاء و پیشرفت او می شود.

این آثار در سالهای گذشته به نام " عتیقه " نامیده می شدند و امروز به نام " اموال فرهنگی _ تاریخی " و مجموعه آنها به نام " میراث فرهنگی " مشهورند . تمام این آثار با طبقه بندیهای گوناگون در موزه ها نگهداری می شوند.

اکنون چندین دیدگاه در مورد مبانی نظری موزه ها آورده می شود :

 

هر موزه ای از هر نوع که باشد ، پاسخی به یک پرسش بنیادی است . پرسش این است :

بشر بودن به چه معنی است؟

 

هیچیک از موزه هایی که می شناسیم ، پاسخ کاملی به این پرسش نمی دهد ، و چنین انتظاری هم نمی توان داشت . هر موزه ای فقط بخشی از پاسخ را می دهد می توان گفت که محاوره گسترده ای بین موزه های جهان در جریان است . چرا که هر موزه ای اظهاری درباره طبیعت بشر می کند ، بطوریکه گاهی بر ادعای یکدیگر صحه می گذارند ، ولی گاهی نیز نتایج متناقض می گیرند .

 

یک موزه باید با جامعه خود در بحث باشد و فراتر از آن بحثی به موقع را مطرح کند

موزه خوب همواره توجه را به سوی آنچه تماشای آن دشوار و حتی دردناک است جلب می کند

 

 و روشنگر آگاهی اجتماعی است ، مورخ آینده است ، زرهی در برابر تاریکی و نا امیدی است ، و پرسش آگاهی در تجلیل از تعالی انسان است .

موزه جایگاه نگهداری آثار و نشانه های فرهنگی و تمدن بشر و محل مطالعه روند و تحول فرهنگ ها و در مجموع فرهنگ انسان است .

 

موزه وسیله ای برای نمایش شیء در چهارچوب مجموعه ها و نه اینکه اشیاء وسیله ای باشد برای نمایش موزه

 

موزه تنها وسیله ارتباط عینی نیست ، بلکه هدف اساسی آن القاء تأثیر فرهنگی و هنری و ایجاد رابطه بصری از طریق برخورد مستقیم با اشیاء دو بعدی به صورت رویایی یک جهته و با اشیاء سه بعدی از راه بر خورد چند جهته است .

در نهایت موزه یک مکان فرهنگی معرفی و آموزش است . شیء را به نمایش می گذارد ، ارزش های آن را می نمایاند و از این گذر شیء بیننده را به شناخت می رساند و آموزش می دهد ، او را آشنا و آگاه می کند .

 

معماری موزه

در ده سال اخیر موزه های بسیاری و البته نوین در دنیا بنا شده موزه های قدیمی نیز مرمت و بازسازی شده است. مجموعه های هنری موزه ها متعدد گردیده و احتیاج به موزه های جداگانه شده است. دیگر موزه ها فقط برای نشان دادن اشیای هنری نیست و به همین جهت موزه های تخصصی مانند موزه ، سینما ، موزیک ، علوم تاریخ و خیلی موزه های تخصصی دیگر بنیان نهاده شده است.

جدیداً سعی بر این است که موزه هایی طراحی و ساخته می شوند ، از نظر مصرف انرژی اقتصادی و تکنولوژی نگهداری از کلیه سیستمهای مجهز حداکثر استفاده را ببرند .

نتیجه آنکه یک کار معماری موفق در موزه ترکیب هنر و عملکرد صحیح است . اکنون سالهای طلایی معماری موزه ها در دنیاست . کارهای معماری موزه ها در جهان با تفکر بیشتر و زور آزمایی فکر و اندیشه انجام می گیرد. موزه های جدید به نحوی طراحی می شوند که تعداد بیننده بیشتری را بپذیرند و کشش بیشتری را ایجاد کنند و همین طور توجه بیشتری را به خود جلب کنند موزه همیشه مرکز فرهنگی و تحقیق بود. ولی اکنون علاوه بر آن مرکز گردهمایی ، یاد گیری فرهنگی _ هنری ، مرکز فروش اشیای ساخته و یا چاپ شده موزه ها و همچنین شامل بوتیک ، آمفی تأتر ، رستوران و بکارگیری بیشتر تکنولوژی صوت و تصویر است .

بیشتر معماران برای نشان دادن قدرت خلاقه خود علاقمند به طراحی موزه ها هستند .

به خاطر اینکه در طراحی معماری موزه ها امکان نوآوری وخلاقیت هنری بیشتر نسبت به ساختمان های دیگر وجود دارد و ارزش هنر معماری بیشتری را دارد . در معماری جدید موزه ها حجم خارجی موزه اهمیت زیادی دارد و تنها کاربری داخلی آن نیست که مورد توجه قرار می گیرد و مردم نیز غیر از اشیای منوزه ای به معماری آن و معماری داخلی آن هم تنوجه بیشتری پیدا کرده اند .

در ایران کمتر ساختمانی برای موزه استفاده شده و اکثر ساختمان موزه ها قبلاً عملکرد دیگری داشته اند که متأسفانه غالباً بدون نظر کار شناسی صحیح موزه ای و بدون کمک گرفتن از تکنولوژی جدید در موزه ها از آنها به صورت فضایی مرده استفاده می شود .

 

آشنایی با طراحی موزه ها و گالریهای آثار هنری

موزه ها و گالری های آثار هنری کاربرد های مشابهی داشته و مثل انواع مختلف ساختمانها دارای ویژگی های یکسان فراوانی هستند . بطور کلی مهمترین وظایف موزه ها و گالری آثار هنری ، جمع آوری ، ثبت، حفاظت ، تحقیق ، توضیح و نمایش برخی مدارک مهم است . بهمین دلیل افراد زیادی با مهارت های مختلف مورد نیاز می باشد . بهرحال ، نه تنها بین موزه و گالری آثار هنری تفاوتهایی وجود دارد بلکه بین انواع مختلفی از موزه ها وگالری ها اختلافاتی دیده می شود . برخی از سازمانها مثل سازمان میراث فرهنگی ، تفریحی و بعضی موسسات فرهنگی نیز جزو موزها محسوب می شوند.

برای نمایش آثار هنری واشیاء با اهمیت از نظر علمی و فرهنگی ،سازمان باید از آنها در برابر آسیب ،خطر سرقت ،رطوبت ،خشکی نور خورشید و گرد و غوبار مراقبت کرده وآنها را در بهترین نور و نما ، نشان دهد. این امر زمانی حاصل می شود که مجموعه به الف)اشیاء تحت مطاله و بررسی ب)اشیاء نمایشی تقسیم می شود.

نمایشگاه ها باید به نحوی برگزار شوند که عموم مردم بتوانند آثار را بدون هیچ مشکلی تماشا کنند. این امر نیازمند یکسری برنامه ی به دقت تعیین شده و گسترش یافته در فضاهایی با شکل مناسب و تزئین منطقی و جذاب بویژه در موزه ها است.

در گالری ها هر گروه ار تصاویر باید در یک اتاق جدا گانه قرار گیرد و هر تصویر باید روی یک دیوار مجزا باشد یعنی در هر گالری باید چند اتاق کوچک وجود داشته باشد . این شیوه نسبت به فضاهای بزرگ که برای تصاویر بزرگ بکار می روند فضای بیشتری رانسبت به مساحت زیر بنا را بدست می دهد.

زاویه ی دید انسان از 27 درجه بالاتر از سطح بنایی آغاز می شود .برای یک فرد بننده در حالت ایستاده ، این بدان معناست که تصاویر نور پردازی شده باید 10 متر دورتر از فرد وبخش فوقانی آنها بیشتر از 4.90 متر بالاتر از سطح چشم وسطح پایین آن ها تقریباً بیش از 70 سانتی متر از چشم نباشد بهترین شرایط آویزان کردن تصاوتر کوچکتر ، از نقطه ی ثابت (سطح افق در تصویر ) روی سطح چشم است .در نظر گرفتن مساحت 3.5 متر مربع برای آویزان کردن هر تصویر ، مساحت 6 الی 10 متر مربع از زمین برای هر مجسمه و1 متر مربع فضا در قفسه برای هر 400 سکه ضروریست.مباحث نور پردازی گالری ها و موزه ها بسیار نظری بوده و کیفیت نور پردازی هم غیر واقعی است آزمایشات انجام شده در آمریکا نشان داده که نور استفاده شده در نور پردازی اگر به صورت طبیعی باشد حتی اگر از نوع نور شمال هم باشد دائماً در حال تغییر می باشد به همین دلیل استفاده از نور مصنوعی به جای استفاه از نور خورشید بیشتر رایج می باشد.

بر اساس آزمایشات انجام شده در بوستون ؛فضای مطلوب برای تماشا کردن بین 30 تا 60 درجه از سمت فوقانی است که از نقطه ای در وسط کف اتاق اندازه گیری می شود . در گالری آثار هنری ، عموماً مسیر چرخشی یکطرفه وجود ندارد و فقط بخشهای جداگانه دیده می شود موزها وگالری ها هر کدام نیاز به اتاق های جانبی برای بسته بندی ،ارسال ،بخش اداری ، بخش اسلاید ،کارگاههای حفاظتی وتالار سخنرانی دارند .قصر های غیر قابل استفاده و متروک ،کاخها و صومعه ها برای ساخت موزه مناسب هستند .

این مکانها برای اشیاء تاریخی و نگهداری آنها مناسب می باشند زیرا فضای مساعد تری را نسبت به موزه های جدید برای اینگونه اشیاء فراهم می کنند. امروزه ساختمان موزه ها را به عنوان مراکز فرهنگی هم بکار می برند پس باید در مرحله ی طراحی این احتمال را هم در نظر گرفت .در این حالت باید فضای کافی برای نمایشگاههای موقتی و دایمی ، کتابخانه ،اتاق رسانه ها و تالار سخنرانی وجود داشته باشد.

ضمناً باید فضای خاصی برای استراحت ، خوردن و آشامیدن ، حمل و نقل و انبار ،نگهداری از اشیاء ، گارگاهها وبخش های اداری تخصیص دارد. پیشرفتهای تکنولوژی نه تنها بر عملکرد موزه ها ، بلکه بر طراحی نمایشگاهها هم تاثیر به سزایی دارد . کامپیوتری کردن ثبت مجموعه و مستند سازس طراحی ، کوچک کردن لامپ و فیبر نوری وتاثیر آنها بر طراحی نور پردازی دو نمونه از این پیشرفت ها هستند.

 

طراحی موزه

موزه ها به عنوان ساختمان نیز در بسیاری از مشخصه ها مشترک اند . در کل هدف اصلی موزه ، جمع آوری ، مستند سازی ، حفظ ، پژوهش ، تعبییر و نمایش صورتی از شواهد مادی است .

 

نکات حائز اهمیت در طراحی موزه از نگاه ناظر درونی :

دانستن شخصیت موزه و تعریف مستقل آن در شکل دهی کالبدی فضا های موزه موثر است .

عملکرد فضاهای موزه و خلوص این فضاها بطوریکه آسیبی به خوانایی و وضوح اشیاء درون موزه نزند . ابعاد و اندازه های این فضاها بطوریکه آسیبی به خوانایی و وضوح اشیاء درون موزه نزند . ابعاد و اندازه های این فضاها با توجه به کاربردهای متنوعی که در زمانهای مختلف دارا مباشند ، می بایستی قابل انعطاف باشد و استانداردهای ویژه در طرح آنها در نظر گرفته شود.

دانستن مشخصات دقیق آثار و اشیاء موزه و روش های خاص نگهداری آنها ، نوع انبار کردن مجموعه ها و روش های مختلف در ارائه مجموعه ها به بازدید کننده ها ضروری است .

توجه به چیدن فضاها با توجه به ارتباط با فضاهای باز ، سلسله مراتب استقرار فضا بر اساس دیاگرام تعریف شده در برنامه موزه و خلق فضاهایی که تصویر درستی از عملکرد موزه در ذهن بگذارند و به پرورش خلاقیت ها کمک کند .

طراحی ، تفکیک و تلفیق درست مسیرهای مختلف با در نظر گرفتن خوانایی مسیرها ، احترام به نیازهای روانی انسان ، امکان بازدید بدون آنکه حق دیدار سریع عمومی ، دیدار از همه بخش ها و یا دیدارهای تخصصی را از بازدید کننده سلب کند . مسیر پرسنل ، مسیر اشیاء ، مسیر خدمات و نظافت باید کاملاً تفکیک شوند .

نوع سیستم های امنیتی ، مراقبتی و نگهداری در طراحی موزه نقش مهمی دارند .

در نظر گرفتن رشد ، موزه و توسعه های بعدی .

دانستن نظام موزه گردانی _ تعداد کارمند و خدمه و متخصصین ویژه و ....

نور پردازی و بازی درست نور طبیعی و مصنوعی در بخش های مختلف موزه .

طراحی ، رنگ بندی ، کف ها ، سقف ها ، نور گیرها ، دیوارها ، دیوارهای کاذب .

طراحی انواع ویترین ها و فضاهای ویژه آثار ، پانل ها و تقسیم کننده های دیگر .

گرافیک محیطی و سیستم های اطلاع رسانی فعال و غیر فعال .

ترتیب درستی از فضاهای خدمت رسان( (servant و خدمت گیر ( served ) .

 

نکات حائز اهمیت در طراحی موزه از نگاه ناظر بیرونی :

میزان تلفیق درست و خردمندانه و سازگار با طبیعت اطراف .

خوانایی در ترکیب احجام ، فضاهای پر ، خالی ، نما ، پلان ، مقطع .

دمیدن روح به کالبد موزه از طریق تعریف داستان زندگی برای هر قسمت از فضاهای موزه .

بهره گیری از معماری ایرانی ، نمایش خلاقیت در کاربردهای جدید مفاهیم .

 

تئوری های جدید موزه سازی

تئوری های جدید موزه سازی ، که به ایجاد تغییرات در موزه های مهمی چون لوور انجامید ، حاصل تجدید نظر در نگرش های رایج نسبت به این نوع فضاها بودند و در عمل اثبات کردند که تلفیق کاربری های تخصصی با کاربری های جذاب عادی می تواند ، در موفقیت موزه نقش مهمی ایفا کند .

هم اینک دیگر موزه های جدید خواه علمی ، خواه هنری دیگر مکانهایی نیستند که فقط افراد علاقمند با اهداف مشخص به آنها رجوع می کنند . بلکه فضاهایی برای گذراندن اوقات فراغت اند که در عین حال آشنایی مردم با مضامین جدی و اصلی نیز امکان پذیر می کنند . در واقع امروز تمایل پذیرفته شده ، درهم آمیختن فعالیت های فرهنگی و علمی با تفریح ، سرگرمی و برخوردهای اجتماعی است .

موزه های علمی ، گالری های نقاشی ، نمایشگاه ها و لابراتوارها ، بیش از آنکه به ارائه نمونه های اصل و آزمایش های دقیق مورد توجه متخصصان بپردازند ، بطور عمده به برنامه های آموزشی _ تفریحی ، شبیه سازی های بازی گونه ، به نمایش گذاردن ماکت ها و نمونه های بدلی فراوان ، متنوع و سرگرم کننده ، اختصاص یافته اند. از معروف ترین این نوع مراکز بفریحی ، مرکز ژرژیمپیدو و مجموعه فرهنگی لاوایت است .

امروزه موزه ها دیگر به چشم یک مکان مقدس یا یک معبد و پرستشگاه برای هنر نگریسته نمی شود .امروزه موزه ها بسیار شبیه به مراکزی برای تفریح و سر گرمی شده اند که فعالیت های متنوعی فراهم می آورند از فروش خوراکی گرفته تا خرید کردن و انجام فعالیت های گوناگون یعنی چیزی شبیه به پارک تفریحی می باشند .

 

شرایط محیطی موزه

یکی از وظایف اصلی موزه ها حفاظت و نگهداری از اشیاء داخل آنهاست و مسلماً منظور از گذاشتن شیء در یک موزه این است که آن شیء از صدمات عوامل متعدد طبیعی و عوامل ساختگی که آن را تهدید می کند ، در امان باشد . اما پاره ای از این عوامل در داخل موزه نیز اشیاء را تهدید به نابودی می کنند .

از جمله ی این عوامل می توان درجه حرارت ، نور ، رطوبت و آلودگی هوا را نام برد که در یک موزه ی مناسب ، تمامی این عوامل بایستی تحت کنترل و نظارت قرار گیرند .یکی از این عوامل که بایستی در معماری موزه ، پیش بینی های لازم برای کنترل آن صورت گیرد ، نور است . به همین جهت اهمیت موضوع چکیده ای از ، متنی که از کتاب The museum environment در مورد (( نور در موزه ها )) ترجمه شده است ، در این جا بازگویی می گردد .

1- در موزه ها اثر تخریبی نور بسیار بیشتر از حرارت است .

2- همانطور که توجه به اشعه ماوراء بنفش ضروری است توجه به اثرات نور مرئی نیز لازم بنظر می رسد.

3- نور خورشید دارای اشعه ماوراء بنفش است و نباید پیش از عبور از فیلتر به اشیاء موزه بتابد و بایستی توجه داشت که هیچگونه فیلتر شیشه ای اشعه ی ماوراء بنفش وجود ندارد و کلیه ی این فیلتر ها از جنس پلاستیک هستند .

4- موثرترین روش برای مبازه با تخریب نور ، کاهش زمان نوردهی و کاهش شدت نور است .

5- هر قدر که نور شدید باشد ، نبودن انعکاس از دیوارها و سقف ،نمای عمومی را به کلی تاریک نشان می دهد .

6- نور باید به دو روش انتشاری و جهت دار تابانده شود . نور جهت دار خورشید و نور انتشاری آسمان مثال خوبی در این زمینه است . مقدار زیاد نور انتشاری باعث می شود تا اشیاء صیقلی و جلادار به نظر کم رنگ تر بیایند .

7- مشکل نور روز در موزه ها هنوز حل نشده است و تنها کاری که می توان کرد ، مقرر کردن دستورالعملهایی است که بر اساس آن طراح معمار و متصدی موزه باید عمل کنند و هدف نهایی آن حفظ و نگهداری مجموعه ی اشیاء موزه است .

8- محل پنجره ها باید به صورت عقب نشسته در دیوارهای ضخیم و ترجیحاً دور از فضای اصلی نمایشگاه ، شاید در محل ارتباط راهرو و یا در فضاهای ثانویه باشد .

9- پنجره ها در موزه ها نه برای نور دهی بلکه برای ایجاد منظر هستند .

 

نور در موزه

نور به دو صورت طبیعی و مصنوعی موجود است . در این میان نباید اثر فرسایش نور را بر روی اشیاء هنری از نظر دور داشت . اغلب اثر نور را به صورت پریدگی پرده های رنگی که در کنار پنجره اتاق قرار دارند ، را دیده ایم . ما اغلب مشاهده می کنیم رنگ هایی که مدتی طولانی در معرض نور واقع می شوند ، زایل می شوند میتوان این تاثیر را با مقایسه قسمت هایی که در زیر قاب پنهان مانده اند مشاهده کرد ، اشیاء سنگ ، فلزی ، سرامیک معمولاً نسبت به نور حساس نیستند ، اما مواد آلی مثل پارچه ، کاغذهای دستنویس و مشابهات آنها بیشتر دچار آسیب می شوند .

اشیائی که از سوی کلکسیون های هنری برای مدتی طولانی در فضاهای باز به نمایش گذاشته می شوند معمولاً در اثر نور کنترل نشده آسیب می بینند . نور ، نوعی از امواج الکترومغناطیسی با طول موج های خاص است که به دو صورت اساسی منتشر می شود : 1) نور مرئی 2) نور نامرئی پرتوهای نوری که از یک منبع می تابند به صورت طیفی منتشر می شوند که بخش کوچکی از آن مرئی و بقیه برای چشم نامرئی اند . پرتوهای با طول موج کوتاهتر از مرئی ( 400 نانو متر ) بخش بنفش نور و با طول موج بزرگتر از مرئی ( 760 نانو متر ) بخش قرمز را تشکیل می دهند که به وسیله چشم دیده نمی شوند . به عبارتی فوتون های نوری بین این طول موج ها ( 400 تا 760 نانو متر ) بخش مرئی نور را تشکیل می دهند .

طبق مطالعات انجام شده پرتو IR ( مادون قرمز ) به واسطه عکس العمل شیمیایی و بالا بردن سریع درجه حرارت برای اشیاء موزه مضر است ، پرتوهای uv ( ماوراء بنفش ) که هم دارای طول موج کوتاه و انرژی زیاد است اثر فوتوشیمیایی زیادی دارند که باعث فرسودگی مواد آلی می گردد.

 

منابع نوری

منابع نوری به هر دو صورت طبیعی و مصنوعی وجود دارند ، نمونه های اصلی نورهای مصنوعی عبارتند از : لامپ های تنگستن ، لوله های فلورسنت ، لامپ های هالوژن . معمولی ترین لامپ با نور الکتریکی شناخته شده لامپ تنگستن ( لامپ نور سفید ) است ، زیر فیلامنت استفاده شده در آن تا حدود 2700 درجه سانتیگراد را تحمل و ایجاد روشنایی می کند .

 

شدت نور

آشکار است که شدت نور بر روی یک شیء باعث آسیب شدید می شود و علت آن هم می تواند مداومت تاثیر نور باشد . ضرر 100 لوکن نور در یک ساعت برابر با 50 لوکن نور در 2 ساعت است . تجربیات وسیع در این زمینه صحت این مدعا را گواهی می کند . بهترین نمونه اثر شدت نور را بر فیلم های حساس عکاسی می توان مشاهده کرد . تاثیر نور بر روی این فیلم ها کاملاً محسوس و قابل رویت اند .

 

کنترل نور

برای کنترل اثر نور دو روش پیشنهاد می شود :

1- باید بطور کلی اثر نور را خنثی کنیم

2- درصد آن را تنزل دهیم .

مطالعات اثر نور مرئی بر روی یک شیء یک ضرورت است و هنگامی که یک شیء به نمایش گذاشته می شود و درصد میزان آسیب دیدگی نور بر روی آن حتمی است باید بین احتیاج به نمایش اثر و زیان نور بر روی آن هماهنگی به وجود آید که جهت این امر سه مطلب ارائه می گردد :

1- کاستن میزان روشنایی تا حداقلی که برای مطالعه درست کیفیت رنگی شیء ضرورت دارد.

2- جلوگیری از استمرار غیر ضرور تابش نور تا آنجایی که ممکن است .

3- نمایش معقول اثر بر اساس حساسیت آن به نور و تعیین میزان نور مناسب جهت نمایش با توجه به حساسیت اثر .

 

نور طبیعی

نورگیری طبیعی از طریق دیوارها و سقف صورت می گیرد ، نورگیری سقفی در بناهای یک طبقه بسیار مورد توجهند ، توسط این نوع از نورگیرها میتوان نور یکنواختی را در محیط ایجاد نمود . در ضمن در استفاده از این نوع نور باید توسط کرکره ها یا شیشه های مخصوص اثر اشعه ماوراء بنفش که بسیار مضر است را کاهش داد ، نوری که بطور مستقیم از بالا بتابد سایه های سنگینی به وجود می آورد و ادراک را مشکل می سازد اما نوری که بطور مایل و از بالا پهلوی خط دید بتابد ادراک را تسهیل می نماید . نورگیری های دیواره جانبی باید بالاتر از سطح افق دید قرار گیرند زیرا وجود نورگیر در سطح دید مورد نمایش را به حالت ضدنور در می آورد .

جهت ادراک هر چه بیشتر فضا محیط تاریک و روشن الزامی است لکن این تضاد باید با ظرفیت تنظیم شود .

موزه ها به طور کلی یکسری مشخصات و استانداردها برای طراحی خود دارند . نحوه قرارگیری کاربریها در موزه و ارتباط آنها با یکدیگر ، کارکردهای موزه و مشخصات عملکردی آن ، مسائل مهم آن مانند نور ، امنیت ، حرکت و غیره مسائل تکنیکی و تاسیساتی موزه و بسیاری از مسائل دیگر آن در این فصل مورد توجه و دقت قرار می گیرد .

این فصل به Director موزه کمک می کند تا از چند و چون طراحی یک موزه عام آگاه شود و از طراح معمار آنچه را که لازمه موزه می باشد طلب می کند .

 

ویژگیهای ساختمانی موزه

1- قابلیت گسترش و انعطاف پذیری

باید در نظر داشت که فضای موزه ها – حداقل در تئوری - همواره بایستی امکان گسترش در آینده را داشته باشد . این قابلیت ، چه در ظاهر معماری و چه در سازه ی آن باید مد نظر قرار گیرد . گالری ها و فضاهای داخلی موزه نیز بایستی قابلیت تغییر شکل و فرم را داشته باشد تا برای نمایش مجموعه های متفاوت ، کاربرد مناسب خود را بیابند . بدین منظور می توان در دیواره ی محیطی ثابت ، دیوارهای متحرکی را به منظور تغییرات مطلوب در نظر گرفت .

 

2- زیبا شناسی موزه

دو نظریه در ساختار زیبایی شناسی موزه ها وجود دارد : نخست آن که می توان با یک موزه به عنوان یک بنای یادبود فرهنگی برخورد نمود ، در این صورت منظر برونی ساختمان ، نمادی از نقش آن در جامعه ، و عنصر مهمی در فضای شهری خواهد بود . سعی معمار تنها بر چشمگیر بودن بنا تمرکز یافته و در مواردی ، حتی عملکرد و کاربرد اصلی موزه فدای ظاهر آن می شود . این بنا ها نه انعطاف پذیرند ، نه قابل توسعه ، از این رو به سختی می توانند با نیازهای گسترش موزه وفق داده شوند . بناهایی همانند موزه ی گوگنهایم ، موزه اوکلند ( کالیفرنیا ) ، موزه ی فلسطین اشغالی در بیت المقدس از این قبیلند .

نظریه دوم آن است که موزه ها حجمی باشند متاثر از درون خود و مجموعه هایشان و تامین کننده ی رضایت دیدار کننندگان ، البته وضعیت ایده آل ، وضعیتی است بینابین این دو نظریه که در این صورت تامین زیبایی در بنا جنبه ی ثانوی دارد ، بدون اینکه یکسره نادیده گرفته شود . در مورد تجهیزات درونی موزه نیز باید به همین ترتیب عمل گردد ، یعنی زیبایی آن ها باید به صورت ثانویه در نظر گرفته شود . زیرا تزئینات ،اثانیه ،جعبه آینه ها و نورپردازی و ... همگی برای جلوه یافتن اشیاء موزه ای و جلب توجه بازدید کنندگان به آنهاست و این تجهیزات نباید مجموعه ها را از زیبایی خود متأثر نمایند ، در غیر این صورت نه تنها تسهیلی در رابطه با نمایش اشیاء به وجود نمی آورند بلکه خود مزاحمی برای بازدید همستند .

 

3- مکان قرار گیری ساختمان موزه

تا چند دهه ی قبل فرض بر این بود که یک موزه ، برای ایجاد سهولت دسترسی ، باید در مرکز و نقطه ی ثقل یک شهر قرار داشته باشد ، اما اکنون با وجود امکانات وسیع حمل و نقل عمومی و خصوصی این نظریه متروک گشته ، ( البته فاصله گرفتن از مرکز شهر مزایای زیادی نیز دارد ، از قبیل امکان یافتن زمین مناسب با قیمت ارزان تر ، دوری از سرو صداهای مزاحم و آلودگی هوا و ... ) ، با این حال باید راحتی آمد وشد برای بازدید کنندگان را در نظر گرفت . برای انتخاب زمین یک موزه باید امکانات حمل و نقل و پارکینگ زمین را نیز ملاحظه نمود و حتی الامکان باید به مرکز آموزشی و فرهنگی ، همانند مدارس و دانشگاه ها و کتابخانه ها و ... دسترسی مناسب وجود داشته باشد .

امروزه موزه ها در حال تبدیل به مراکز فرهنگی هستند ، به همین خاطر نه تنها باید متخصصین و دانش پژوهان را به خود جلب کنند ، بلکه باید بخشی از اوقات فراغت مردم عادی را نیز اشغال نمایند . بنابراین قرار گیری موزه ها در درون یا نزدیکی پارک یا فضای سبز دیگری نیز مفید به نظر می رسد .

باید در نظر داشت که مکان موزه باید مکانی چشم گیر باشد که بتواند عابران اتفاقی را نیز به خود جلب نماید.

 

4- فضای سبز موزه

چنانچه گفته شد ، فضای سبز اطراف موزه می تواند به خودی خود جاذب افراد عادی گردد ، ضمن اینکه این کمربند سبز ، حافظی طبیعی در برابر گرد و غبار و آلودگی شهرهای صنعتی نوین می باشد ، در عین حال می توان بخشی از فضای اطراف موزه را به کاربریهایی اختصاص داد که وجودشان در داخل ساختمان موزه مضر است یا ایجاد مشکل می کند .

از فضای باز اطراف ساختمان – در صورت ساخت و ساز مناسب – نیز می توان به عنوان موزه های موقت هوای آزاد بهره جست . نمایشگاه های هوای آزاد علاوه بر اینکه می توانند پذیرای عده ی بیشتری از بازدید کنندگان باشند ، به سبب حالت پارک مانندشان بسیار جالب توجه هستند .

 

5- ایمنی و حفاظت

مسلماً حفاظت و نگهداری از اشیاء وظیفه اصلی یک موزه به شمار می رود ، به همین خاطر جهت نگهداری اموال موزه از خطرات احتمالی بایستی امکاناتی را به وجود آورد . این خطرات ممکن است خطرات طبیعی مانند سیل و زلزله و .... باشند و یا حوادثی اجتماعی ناشی از جنگ ، اعتصاب کارکننان و یا دستبرد ، از این رو همواره د رموزه ها بایستی مکان ویژه ای جهت حفاظت اشیاء در مقابل این گونه حوادث طراحی گردد . البته موارد حفاظتی و ایمنی تنها شامل فضای نمایشگاه نمی گردد . بلکه در این مورد باید توجه به خصوصی به انبارها نمود زیرا انبارها عموماً به این خاطر که دور از دید رس قرار دارند به فراموشی سپرده می شوند.

برنامه ریزی فیزیکی انبار و ارتباط آن با فضاهای دیگر اهمیتی به سزا دارد ، خصوصاً که "مقررات مربوط به ساختمان و آتش سوزی ، پیش بینی و تعبیه ی خروجی های اضطراری را ضروری می سازد و در صورتی که اقدامات احتیاطی به عمل نیاید ، افراد غیر مجاز ممکن است از این را هها وارد شوند . " مکان موزه ها بایستی مورد مطالعه ی دقیق اقلیمی قرار گیرد زیرا به لحاظ حفاظت نبایستی روی خط گسل ، مناطق سیل خیز و مکان های خطرساز دیگر قرار گیرد ، فضای سبز اطراف موزه نیز به لحاظ اینکه ساختمان موزه را از بناهای دیگر جدا می سازد ، امکان آتش سوزی را کاهش می دهد . سازه ی موزه نیز باید در مقابل آتش مقاوم بوده و ضد زلزله نیز باشد .

 

نویسنده : مسعود زمانیها


برچسب‌ها: طراحی

 
دیگر موارد